Część umów pożyczkowych – częściej w starszych produktach, ale nadal aktywnie stosowanych – zawiera jako załącznik weksel in blanco. Weksel podpisuje się przy zawarciu umowy, razem z deklaracją wekslową określającą warunki jego wypełnienia. Dla większości pożyczkobiorców to „jakiś papier przy podpisywaniu”. W rzeczywistości to jeden z silniejszych instrumentów zabezpieczenia wierzytelności dostępnych w polskim prawie.
Czym jest weksel in blanco i co oznacza jego podpisanie
Weksel in blanco to dokument zawierający podpis wystawcy, przy czym w chwili podpisania pozostałe pola są puste – kwota, termin płatności, remitent mogą być niewypełnione. Deklaracja wekslowa dołączona do umowy określa, na jakich warunkach pożyczkodawca ma prawo te pola uzupełnić: zazwyczaj przy braku spłaty w terminie, na kwotę odpowiadającą całości zaległego zobowiązania wraz z odsetkami i kosztami.
Konsekwencja prawna jest konkretna: wypełniony i należycie wystawiony weksel stanowi podstawę do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym bez konieczności przeprowadzania pełnego procesu sądowego. Sąd wydaje nakaz na posiedzeniu niejawnym, wyłącznie na podstawie dokumentu wekslowego. Dłużnik dowiaduje się o nakazie po jego wydaniu i ma ograniczony czas na wniesienie zarzutów – przy czym ciężar dowodu w znacznej mierze spoczywa na nim, nie na wierzycielu.
Oznacza to w praktyce: droga od niespłaconej pożyczki do tytułu wykonawczego umożliwiającego egzekucję komorniczą jest przy wekslu znacznie krótsza niż przy standardowym procesie o zapłatę.
Gdzie to się jeszcze stosuje i jak się przed tym chronić
Weksel in blanco był standardem w Polsce przez lata – stosował go m.in. Provident przy starszych produktach domowych, część firm pożyczkowych obsługujących wyższe kwoty oraz instytucje finansujące małe przedsiębiorstwa. Po zmianach regulacyjnych i wzroście znaczenia elektronicznych umów online jego stosowanie w segmencie masowych chwilówek zmalało, ale nie zniknęło – szczególnie przy pożyczkach na wyższe kwoty i dłuższe terminy, gdzie firma szuka mocniejszego zabezpieczenia.
Deklaracja wekslowa to kluczowy dokument przy tego rodzaju umowie. Powinna precyzyjnie określać: maksymalną kwotę, do której weksel może być uzupełniony, zdarzenia uprawniające pożyczkodawcę do jego wypełnienia i obowiązek zawiadomienia dłużnika przed wypełnieniem. Deklaracja bez tych elementów lub deklaracja niejasna to pole do nadużyć – weksel może zostać wypełniony na kwotę wyższą niż rzeczywiste zadłużenie, a dłużnik dowiaduje się o tym przy doręczeniu nakazu.
Praktyczna zasada: każda umowa pożyczkowa zawierająca słowa „weksel”, „deklaracja wekslowa” lub „zabezpieczenie wekslowe” wymaga przeczytania załączonej deklaracji przed podpisaniem, nie po. Maksymalna kwota weksla powinna być tam wprost wyrażona liczbowo. Jeśli jej nie ma – warto zapytać o uzupełnienie przed podpisaniem lub rozważyć inną ofertę. Aktualny przegląd firm bez tego rodzaju zabezpieczeń w standardowych umowach znajdziesz w zestawieniu pożyczek internetowych.
Dziennikarz ekonomiczny i śledczy, programista systemów wspomagających finanse. Analityk Faraon24.pl
Od 2005 roku specjalizuję się w finansach zdobywając doświadczenie w pracy w bankach. Od 2014 roku, czyli od samego początku, uczestniczę w projekcie Faraon24.
Jako programista z wykształcenia, z powodzeniem wdrożyłem wiele systemów w bankach, administracji państwowej oraz w sektorze prywatnym, w tym w korporacjach.
Przed rozpoczęciem kariery w finansach zajmowałem się wywiadem gospodarczym, zabezpieczeniami informacji cyfrowych i mienia oraz biometrią. Te różnorodne doświadczenia łączę, pracując jako informatyk śledczy co pozwala mi na kompleksowe podejście do zagadnień związanych z finansami, bezpieczeństwem i technologią.
Doświadczenie z kredytami i pożyczkami zdobywałem nie tylko w bankach i firmach pożyczkowych, mam również osobiste doświadczenie z kredytami gotówkowymi, kredytem mieszkaniowym oraz pożyczkami gotówkowymi w tym z paroma chwilówkami.
mail: straus@faraon24.pl lub michaelstraus@faraon24.pl