Ustawa o kredycie konsumenckim wymaga, żeby umowa zawierała ściśle określony katalog informacji – od rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, przez całkowitą kwotę do spłaty, po warunki wcześniejszej spłaty i procedurę reklamacyjną. Brak któregokolwiek z tych elementów lub jego nieprawidłowe ujęcie nie powoduje nieważności umowy – powoduje coś innego i z perspektywy pożyczkobiorcy znacznie bardziej użytecznego: sankcję kredytu darmowego. Oznacza to, że kredytobiorca zwraca wyłącznie pożyczony kapitał, bez odsetek, prowizji i żadnych innych kosztów. Pożyczkodawca traci całość wynagrodzenia za udzielenie pożyczki z mocy prawa, nie jako efekt negocjacji.
Sankcja wynika wprost z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim z 2011 roku i jest jednym z najostrzejszych instrumentów ochrony konsumenta w polskim prawie finansowym. Paradoksalnie jest też jednym z najrzadziej stosowanych – bo wiedza o jej istnieniu jest niemal zerowa wśród pożyczkobiorców, a pożyczkodawcy nie mają interesu w jej nagłaśnianiu. Firmy pozabankowe, w tym te zestawiane przez Faraon24 w zestawieniu weryfikowanym formalnoprawnie, przeszły weryfikację pod kątem kompletności informacji w umowach – co jest realną wartością dodaną, bo eliminuje z indeksu podmioty podatne właśnie na ten typ roszczeń ze strony klientów.
Jak zgłosić żądanie zastosowania sankcji i co zrobić gdy pożyczkodawca odmawia
Skorzystanie z sankcji kredytu darmowego wymaga złożenia pisemnego oświadczenia do pożyczkodawcy. Oświadczenie składa się po spłacie zobowiązania lub w trakcie jego trwania – termin wynosi rok od dnia wykonania umowy. Najczęstszy błąd: czekanie do zakończenia spłaty zamiast działania w trakcie. W praktyce oświadczenie złożone w trakcie spłaty skutkuje natychmiastowym przekształceniem harmonogramu – kolejne raty obejmują wyłącznie spłatę pozostałego kapitału. Pożyczkodawca ma 14 dni na ustosunkowanie się do oświadczenia.
Jeśli pożyczkodawca odmawia uznania oświadczenia lub milczy, kolejnym krokiem jest postępowanie interwencyjne Rzecznika Finansowego. Rzecznik Finansowy udostępnia wzory wniosków o interwencję – złożenie wniosku jest bezpłatne, a instytucja finansowa ma obowiązek udzielić Rzecznikowi odpowiedzi. Opinia Rzecznika nie jest wiążąca dla pożyczkodawcy, ale tworzy dokumentację niezbędną do ewentualnego postępowania sądowego i często wystarczy do polubownego zakończenia sprawy.
Najczęściej kwestionowane elementy umów pożyczkowych w kontekście sankcji kredytu darmowego to: nieprawidłowo obliczone RRSO przy zmiennym harmonogramie, brak informacji o warunkach odstąpienia od umowy w treści samej umowy (nie tylko w regulaminie), niejasne określenie całkowitej kwoty kredytu przy jednoczesnym doliczeniu ubezpieczenia do salda oraz brak precyzyjnego opisu procedury wcześniejszej spłaty. Wady formalne tego rodzaju nie wymagają złej woli pożyczkodawcy – mogą wynikać ze źle skonstruowanego szablonu umownego, który funkcjonuje przez lata bez weryfikacji. W Faraon24 wcześniej już opisałem dokładnie jeden z typowych mechanizmów prowadzących do takich wad – doliczanie składki ubezpieczeniowej w sposób zaciemniający rzeczywisty koszt zobowiązania. Połączenie tych dwóch artykułów daje pełny obraz: jak powstaje wada formalna i co z niej wynika dla pożyczkobiorcy.
Pracowałem w bankach oraz w parabankach. Zajmowałem się zdobywaniem nowych klientów, utrzymywaniem obecnych. Potem też zajmowałem się windykacją. Znam ich sposoby działania i wykorzystuje tą wiedzę dla Was w Faraon24.
Z Faraon24 jestem od samego początku. Zdobyte doświadczenie wykorzystuje głównie na polu pożyczek gotówkowych. Pracując w firmach pożyczkowych specjalizowałem się w szybkich chwilówkach. Najpierw były to pożyczki w punktach stacjonarnych, potem z dostawą do domu oraz finalnie udzielane przez Internet.
Nie zawsze graliśmy czysto. Wielu nadal tak gra. To co wiem to Wam opowiadam.