Programista zarabiający 18 000 zł miesięcznie netto na kontrakcie B2B i jego kolega na etacie za 7 000 zł brutto – ten drugi ma w oczach większości algorytmów kredytowych lepszy profil. Nie dlatego że zarabia więcej, lecz dlatego że jego dochód jest przewidywalny, udokumentowany umową o pracę na czas nieokreślony i obarczony niskim ryzykiem nagłego ustania. Samozatrudniony wykazuje przychód ze sprzedaży usług – a skoring traktuje każdy przychód z działalności gospodarczej jako obarczony zmiennością, koncentracją przychodową na jednym kontrahencie i ryzykiem sezonowym, nawet jeśli żadna z tych cech faktycznie nie zachodzi.
W segmencie kredytów internetowych ten problem jest bardziej wyostrzony niż w bankowości tradycyjnej – bo algorytm nie prowadzi rozmowy, nie prosi o wyjaśnienia i nie ocenia kontekstu. Przetwarza dane wejściowe według reguł modelu. Jeśli model był trenowany głównie na danych osób zatrudnionych na etacie – a historycznie tak było – to profil samozatrudnionego trafia do kubełka podwyższonego ryzyka niezależnie od rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Trzy dokumenty które zmniejszają dyskonto dochodowe przy wnioskach online
Pierwsze: wyciąg bankowy z 12 miesięcy zamiast 3. Standardowy wymóg weryfikacji dochodu to ostatnie 3 miesiące – co przy działalności z naturalną sezonowością (mniej faktur w sierpniu, więcej w grudniu) może pokazać dochód znacząco odbiegający od rocznej średniej. Dobrowolne dostarczenie pełnego roku usuwa efekt próbkowania z niekorzystnego okresu i daje algorytmowi podstawę do uśrednienia. Niektóre firmy z zestawienia Faraon24 uwzględniają dłuższą historię przy wnioskach przez PSD2 – model widzi wówczas rzeczywiste wpływy za cały okres bez potrzeby dostarczania dokumentów papierowych.
Drugie: zaświadczenie o niezaleganiu z ZUS i US. Przy samozatrudnieniu oba dokumenty są dostępne przez PUE ZUS i e-Urząd Skarbowy w formie elektronicznej z podpisem kwalifikowanym – ich dostarczenie eliminuje jeden z głównych czynników dyskontujących profil przedsiębiorcy, jakim jest ryzyko ukrytych zobowiązań wobec instytucji publicznych mających pierwszeństwo egzekucyjne przed wierzycielem prywatnym.
Trzecie: umowa kontraktowa lub ramowa z kontrahentem. Jeden wieloletni kontrakt z dużą firmą to dla modelu scoringowego profil zupełnie inny niż rozproszony przychód od wielu mikroklientów – bo eliminuje ryzyko koncentracji i sugeruje stabilność strumienia przychodowego porównywalną z zatrudnieniem. Nie każda firma pozabankowa przetworzy ten dokument przy wniosku internetowym, ale te działające na weryfikacji hybrydowej – automatyczny scoring plus opcjonalna ścieżka manualna dla profili niestandardowych – mogą go uwzględnić przy ponownej ocenie po wstępnej odmowie.
Kontrakt B2B nie jest skazany na odmowę – jest skazany na wyższy koszt kapitału lub niższą przyznaną kwotę w stosunku do rzeczywistej zdolności spłaty. To irracjonalne z perspektywy ryzyka kredytowego, ale racjonalne z perspektywy modelu który nie dysponuje narzędziami do precyzyjnej oceny dochodu niestandaryzowanego. Świadomość tego mechanizmu pozwala dobrać pożyczkodawcę i ścieżkę weryfikacyjną zamiast aplikować kolejno do każdego podmiotu z zestawienia i mnożyć ślady zapytań.
Pracowałem w bankach oraz w parabankach. Zajmowałem się zdobywaniem nowych klientów, utrzymywaniem obecnych. Potem też zajmowałem się windykacją. Znam ich sposoby działania i wykorzystuje tą wiedzę dla Was w Faraon24.
Z Faraon24 jestem od samego początku. Zdobyte doświadczenie wykorzystuje głównie na polu pożyczek gotówkowych. Pracując w firmach pożyczkowych specjalizowałem się w szybkich chwilówkach. Najpierw były to pożyczki w punktach stacjonarnych, potem z dostawą do domu oraz finalnie udzielane przez Internet.
Nie zawsze graliśmy czysto. Wielu nadal tak gra. To co wiem to Wam opowiadam.